> Home > Basisonderwijs

Een natuurrijke, gezonde buitenruimte

Tegels eruit, groen erin!

Veel schoolpleinen in Nederland bestaan nog voor het grootste gedeelte uit tegels, met enkele vaste speeltoestellen die slechts één functie hebben zoals schommelen, wippen of glijden. Niet alleen ziet het plein er vaak wat troosteloos uit, het biedt ook niet de ideale speel- en leerkansen die kinderen nodig hebben om zich te ontwikkelen, even uit te razen of weer op te laden. In dit whitepaper lees je hier meer over. Het schoolplein (flink) vergroenen brengt hier verandering in. Denk hierbij aan het aanbrengen van zand, bomen, struiken, bloemen, speelwater, een vijver, dieren, een moestuin en beschutte natuurrijke plekjes.

Groene schoolpleinen kunnen op veel verschillende manieren worden ingericht, ‘het’ groene schoolplein bestaat dus niet. Wel weten we dat kinderen in hun ontwikkeling het meeste baat hebben van groen op het schoolplein als in het ontwerp rekening gehouden is met bepaalde elementen.

Waarom een groene inrichting van het schoolplein?

Dit is wat groen doet:

  • Gevarieerde spel- en leeractiviteiten: een schoolplein met veel groen stimuleert zowel actief bezig zijn als samen spelen, werken en leren, grenzen verleggen, creativiteit, ontdekken en onderzoeken en zorg dragen voor de natuur.
  • Zintuigelijke stimulatie & leren met je hele lijf: op een schoolplein met veel groene elementen valt van alles te zien, horen, ruiken, voelen en proeven. Hierdoor wordt het beleven van het groen optimaal gestimuleerd wat de zintuigen stimuleert en spelen en leren met het hele lijf bevordert.
  • Herstel en ontspanning: een groen schoolplein biedt positieve condities voor ontspanning, herstel en leren.
  • Biodiversiteit: een groen schoolplein biedt een grote diversiteit aan voedsel, water, leef-, nestel en schuilplekken voor dieren. Gebruik zoveel mogelijk inheemse beplanting. Deze planten groeien beter in het Nederlandse klimaat. En ze bieden voedsel en een thuis voor insecten en dieren.
  • Klimaatbestendigheid: het groen op het schoolplein biedt schaduw en verkoeling en het kan hevige regenbuien beter verwerken.

Tips voor jullie schoolplein

Zo kun je aan de slag:

  • Ga op zoek naar scholen in de buurt met een schoolplein met veel natuurlijke elementen. Vraag aan de leerkrachten (en kinderen) wat ze leuk vinden, wat ze zien in het speelgedrag, maar ook naar wat het qua beheer en onderhoud betekent. Wat zijn de voor- en nadelen van verschillende ondergronden (zand, houtsnippers, halfverharding) en hoe houden verschillende plantensoorten het?
  • Bedenk wat voor soort ‘groen’ het beste bij jullie school past. Wil je de planten en bloemen ‘netjes’ houden of ga je juist voor een wat wildere uitstraling? Bedoel je met ‘groen’ een grote moestuin en groene paadjes en verstopplekjes of eigenlijk meer een ‘bruin’ avonturenland met zand, schors en stammetjes? Zoek plaatjes op internet (evt. ook van wat je juist níet wil) en ga daarmee op zoek naar een passende ontwerper/hovenier.
  • Bekijk als onderwijsteam jullie schoolplein als het buitenlokaal van de school. Welke elementen zou je willen terug zien om er (natuur)les te geven? En wat is er qua inrichting nodig om te zorgen dat gebruik van het schoolplein niet zorgt voor overlast voor de klassen die binnen les hebben.
  • Neem een groepje kinderen mee naar een natuurspeeltuin om ze te laten ontdekken wat er allemaal kan en inspiratie te bieden. Sommige kinderen hebben misschien nog nooit in een boom geklommen, een hut gebouwd of een moestuin gezien. Dan blijf je bij het ophalen van ideeën al snel bij voetballen en tikkertje hangen.
  • Door samen met kinderen maquettes met natuurlijke materialen te maken (zand, takjes, blaadjes, steentjes) en door inspiratieplaatjes te laten zien van groene speelplekken, zullen de kinderen eerder geneigd zijn ook groen mee te nemen in hun ontwerpideeën. Zo voorkom je dat ze vooral maken of tekenen wat ze aan toestellen kennen.
  • Niet alle tegels hoeven er in één keer uitgehaald te worden. Begin met een stukje en met bijv. een paar moestuinbakken, een stapel takken om hutten mee te bouwen of houd een kweekwedstrijd met zonnebloemen. Zo ontdek je wat voor jullie werkt en kun je vanuit daar verder vergroenen.
  • Ga naar buiten! Ook het nog grijze schoolplein biedt vaak al zat kansen om buiten les te geven. Til eens een tegel op en zoek naar beestjes. Kijk in de lucht of ga nét buiten de grenzen van het plein op zoek naar natuur. Ook zo ontdek je wat je voor de les mist op het huidige plein.